X
تبلیغات
پژوهشگران مرند - چگونگی نوشتن تحقیقات علمی
آموزشی و پژوهشی

شرایط انتخاب موضوع تحقیق:

- محدود به زمان باشد

محدود به مکان باشد. 

یعنی زمان ومکان موضوع مورد بررسی معلوم شود

 مثل بررسی نگرش مردم مرند نسبت به مدارس غیر انتفاعی در سال 86

فصل اول تحقیق (کلیات) شامل:

1-1 مقدمه :توضیح مختصر  در مورد موضوع تحقیق و کارهای که در طول تحقیق انجام دادیم (درحد 2الی 3 صفحه)

2- 1- بیان مسئله: در این قسمت از تحقیق ثابت خواهیم کرد موضوعی را که می خواهیم در مورد آن تحقیق کنیم یک مشکل اجتماعی است و از زیانهایی که به جامعه در زمان حال وارد می کند می آوریم . آوردن آمارهای مربوط به موضوع تحقیق را بالا می برد.(2الی3ص)  ازدو بعد یک موضوع می تواند مشکل آفرین مطرح شود:                                                           از بعد اجتماعی : آمارمربوط به موضوع (ازتحقیقات گذشته می آوریم)

از بعد فنی و تخصصی:اینکه این موضوع ازز نظر کدام  مکتب علمی (نظریه ها) مشکل می باشد.

1-3- اهمیت مساله: زیانهایی که موضوع در آینده به جامعه وارد می کند صحبت می شود. و از فواید تحقیقی که انجام می دهیم مطلب می آوریم.

1-4- اهداف تحقیق :

هدف کلی : موضوع مورد بحث همان هدف کلی است منتها با فعل مصدری آورده شود. باکلماتی مثل بررسی ، شناسایی ، تعیین

هدف کلی در موضوع مطرح شده بالا: بررسی نگرش مردم مرند نسبت به مدارس غیر انتفاعی

هدف جزئی:از فعل مصدری استفاده می کنیم(شناسایی،بررسی)

اهداف جزئی مثلا در موضوع نگرش مردم مرند نسبت به مدارس غیر انتفاعی:

  1) بررسی رابطه بین استفاده از دبیران مجرب و نگرش مردم نسبت به مدارس غیر انتفاعی 

   2) بررسی رابطه بین استفاده از امکانات آزمایشگاهی ونگرش مردم نسبت به مدارس غیرانتفاعی

    3) بررسی رابطه نزدیک به محل سکونت و نگرش مردم نسبت به مدارس غیر انتفاعی

    4) بررسی رابطه شهرت طلبی زنان و نگرش مردم نسبت به مدارس غیرانتفاعی

 1-5-فرضیات تحقیق:

تعریف فرضیه:به وجود رابطه یا تفاوت میان دو یا چند متغیراشاره دارد

انواع فرضیه

1)      H0: به عدم وجود رابطه و تفاوت بین متغیرها اشاره دارد.

2)      H1: به وجود رابطه و تفاوت بین متغیرها اشاره دارد.

مثال برایH1 : بین استفاده از دبیران مجرب و نگرش مردم نسبت به مدارس غیر انتفاعی رابطه وجود دارد.

مثال برای H0 : بین استفاده از دبیران مجرب و نگرش مردم نسبت به مدارس غیر انتفاعی رابطه وجود دارد.

چه موقع فرضیه به صورت سئوال و چه موقع بصورت جمله خبری مطرح می شود؟

اگر فرضیه قبلا در تحقیقات گذشته مطرح و مورد تایید قرار گرفته به صورت جمله خبری آورده شود.

چنانچه فرضیه ای برای اولین بار مطرح می شود و احتمال تایید آن قطعی نیست به صورت جمله سئوالی آورده شود.

اگر موضوع مربوط به گذشته باشد بصورت جمله سوالی و اگر موضوع مربوط به حال باشد جمله خبری می آوریم.

انواع فرضیات تحقیق (H1)  

یک دامنه : اگردر فرضیه کلمه بیشتر یا کمتر ، بزرگتر یا کوچکتر و یا ارجحیت یک گروه بر گروه دیگر در فرضیه اشاره شود یک دامنه است.مثال:زنان اعتقاد به قضاء و قدر بیشتری نسبت به مردان دارند. ویا چنانچه در فرضیه به نوع رابطه ( مستقیم ویا معکوس بودن ) اشاره شود یک دامنه می باشد. مثلا بین سطح سواد والدین و معدل دانش آموز رابطه مستقیمی وجود دارد.

 2) دو دامنه :اگر برتری یا ارجحیت یک گروه بر گروه دیگر در فرضیه اشاره نشود دو دامنه است بین جنسیت و اعتقاد به قضاء و قدر تفاوت معنی داری وجود دارد.ویا به نوع رابطه در فرضیه اشاره نشود دودامنه بحساب می آید.

رابطه مستقیم: با افزایش متغیر X  ،  متغیر Y نیز افزایش می یابد.مانندبا افزایش سواد سطح فرهنگ نیز افزایش می یابد.

رابطه معکوس: با افزایش متغیر X  ،  متغیر Y کاهش می یابد.مانندبا افزایش سواد اعتقاد به خرافات کاهش می یابد.

1-6-تعاریف عملیاتی:

در این قسمت از تحقیق هر یک از کلمات یا متغیر هایی  که در فرضیات بکار رفته و جنبه انتزاعی داردتعریف می کنیم. وقتی آن مفهوم را طوری تعریف کردیم که قابل سنجش و اندازه گیری باشد به متغیر تبدیل می شود. منظور از تعاریف عملیاتی تعریفی است که آن تعریف آن مفهوم را قابل اندازه  گیری کند 

برای تعریف نظری متغیرها  می توان از سه منبع استفاده کرد.

1) فرهنگ معین ،فرهنگ لغت عمومی،دهخدا(تعریف نظری)

2) هر رشته فرهنگ لغت اختصاصی خود را دارد .فرهنگ لغت آلن بیروترجمه دکتر باقر ساروخانی،دایره المعارف علوم اجتماعی 2 جلد مولف ساروخانی(تعریف نظری)

3) تعریفی که مد نظر خود محقق است. وبا استفاده از سئوالاتی که طرح می شود متغیر به نمره تبدیل می شود.

محدودیتهای تحقیق : موانعی که باعث می شود تحقیق خوب صورت نگیرد و محدویت هایی که کنترل آن دردست محقق است و محدودیت هایی که کنترل آن در دست محقق نیست. مانند: آمارهایی که وجود دارد ولی به دست محقق داده نمی شود ، خانه داری و بچه داری محقق شاغل بودن محقق و.....

فصل دوم

مروری بر مبانی نظری : اگر در ارائه فرضیه از یک نظریه جامعه شنا سی یا روان شنا سی استفاده کرده ایم آنرا به طور خلاصه دراین قسمت تحقیق می آوریم  . 

مروری بر تحقیقات پیشین: در این قسمت از تحقیق ، تالیفات و مقالات و تحقیقاتی که در گذشته در ارتباط با موضوع ما در این ارتباط صورت گرفته بطور خلا صه آورده ودر صورت ممکن از آن انتقاد می کنیم. (یک سوم تحقیقات آورده شده خارجی و دو سوم مناب داخلی باشد. هرچه تعداد بیشتر بهتر)

فصل  سوم                                       

3-1- نوع و  روش تحقیق :

تحقیقات با توجه به ماهیت آنها یا توصیفی هستند و آنچه هست را بررسی می کنندمانند بررسی میزان رضایت شغلی معلمان دوره ابتدایی مرند

 و یا بدنبال ععل یک پدیده هستند که به آنها تحقیقات علی می نامند مانند علل افت تحصیلی در اول دبیرستان شهرستان مرند

ویا به مقایسه یک پدیده در دو مکان جغرافیایی می پردازندوبه آنها مقایسه ای می نامند. مانند: مقایسهمیزان رضایت شغلی معلمان دوره ابتدایی مرندو جلفا

  روش تحقیق:                                      

1- تعریف پیمایش :توصیفی از نگرش و رفتار جمعیتی  براساس نمونه تصادفی می باشد .محققان با استفاده از تحقیقات پیمایشی به تبیین پدیده ها پرداخته وصرفا به توصیف پدیده ها بسنده نمی کند وفرضیه هایی را برای تدوین ساخته وبه آزمون می کشند.

کاربرد روش پیمایش :

1-    اگر در تحقیق نیاز به نمونه باشد

2-    برای آزمون تبیین های تصدیق شده (نظریه ها)

3-    اگر نیاز به پرسشنامه یا محاسبه باشد.

4- نگرش سنجی مطرح باشد

هدف پیمایش : مشخص کردن دامنه تغییر پاسخها ا ست.اگر تحقیق مربوط به نظر سنجی باشد از روش پیمایشی استفاده می کنیم و در روش سرشماری N=n  تعداد جامعه آماری برابر با تعداد نمونه است

2) روش میدانی:  برای مطالعات فرهنگی و در مردم شناسی بکار می رود. 

منوگرافی:شرح منطقه جغرافیایی ،موقعیت اقتصادی،موقعیت فرهنگی ، موقعیت اجتماعی و سیاسی ،در مونوگرافی فرضیه داده نمی شود.

تعریف روش میدانی:تلاشی است برای درک وشناخت نحوه عمل یک واحد اجتماعی ومناسبات درونی  آن این روش با شرکت در زندگی روزمره وآمیزش با مردم شکل می گیرد به شرطی که حضور محقق تغییری در تحقیق ایجاد نکند وبا دقت به مشاهده جریان امور پرداخته ومشاهدات خود را یادداشت کند وسعی می کند تا به درک آن محیط اجتماعی نائل آید.

کاربرد روش میدانی :برخی محققان معتقدند روش میدانی بهترین روش می باشد زیرا محقق را مستقیما در کنش اجتماعی قرارمی دهد اگر بینش ها واعتقادات نظری محقق در کنش متقابل نمادین استوار باشد از روش میدانی استفاده می کنیم ،اینان معتقدند برای شناخت دنیای اجتماعی پیرامون خود باید مستقیما بدان نگریست.

3) روش آزمایشی : به دو صورت است 1- درمحیط آزمایشگاه      2- درمحیط طبیعی

 روش آزمایشگاهی:برای تبیین نحوه کنش بخش خاصی از واحد اجتماعی تحت تاثیر محرک قرار می گیرداین روش شامل ایجاد وضعیتی است کنترل شده که در آن افراد مورد بررسی تحت عنوان گروه آزمایش که تحت تاثیر محرک قرار می گیرندو واکنش این افراد با واکنش دسته دیگر که درمعرض محرک قرار نمی گیرند(گروه کنترل)مقایسه می شوند .

کاربرد روش آزمایشگاهی:عده ای از محققان معتقدند هر دو روش پیمایشی و میدانی سطحی و سرسری و غیر قابل کنترل است و مطالعه آزمایشگاهی این عیب را بر طرف می کند روش آزمایشگاهی را در جایی میتوان استفاده کرد که متغیر مستقل را کنترل کرد ولی بعضی  نظریه پردازان از جمله تفسیر گرایان روش آزمایشگاهی را قبول ندارند به نظر آنها انسان موش آزمایشگاهی نیست.

انواع متغیر

   - متغیر مستقل:اثر بخش است محقق اثر آنرا مطالعه می کند      تاثیر بیکاری بر روی طلاق    

      - متغیروابسته :تحت تاثیر متغیرمستقل است   طلاق در مثال بالا                   

 4)روش کتابخانه ای : زمانی که موضوع تحقیق مربوط به زمان گذشته است و برای جمع آوری اطلاعات بایستی به کتابها رجوع کنیم در واقع از روش کتابخانه ای استفاده کرده ایم. 

 فن یا تکنیک تحقیق                                                            

 ابزار جمع آوری تحقیق را فن تحقیق گویند

1)پرسشنامه :اگر نظر سنجی و نمونه گیری مربوط به زمان حال باشد از روش پرسشنامه استفاده میکنیم.

 انواع پرسشنامه

    - محقق ساخته :محقق خودپرسشنامه را تهیه می  کند که شامل دو نوع سئوال است یک نوع سئوالات مربوط به مشخصات فردی مثل سن ،جنس،دین،وضعیت تحصیل و نوع دیگر مربوط به فرضیات می باشد.

  - استاندارد شده یا بین المللی :هم اعتبار دارد و هم روایی دارند مثل تست افسردگی  آیزنگ  بک،تست هوش کسلر یا ریون

 انواع متغیر

1)کمی: قابل شمارش و اندازه گیری باشد مثل سن،وزن

انواع کمی :

- پیوسته :عدد اعشاری را پذ یرا  می باشد  مثل وزن وقد187/5

- نا پیوسته : عدد اعشاری را پذیرا نمی باشد مثل تعداد افراد خانواده ،تعداد مسافر

2)کیفی :غیرقابل شمارش و واحد اندازه گیری ندارد مثل دین ،جنسیت

انواع متغیر:

-مطلق که دو نوع است یکی اسمی و دیگری رتبه ای  

-عددی هم دو نوع است یکی نسبی و دیگری فاصله ای

متغیراسمی:وجود یا عدم وجود صفت را نشان می دهد اعمال جبری امکان پذیر نیست،(+،-،×،÷) مانند جنس ، تاهل ، شغل  یک فرد نجار است یا نه یا اینکه اعتقاد به قضاء و قدر وجود دارد یا نه ؟وسوالاتی که با بلی و خیر پاسخ داده می شوند.

متغیر رتبه ای:سلسله مراتب وجود صفت را نشان می دهد میزان دقیق نیست و (جمع ،تفریق ضرب،تقسیم امکان پذیر نیست)مثلا اگر در جواب سوالی از طیف لیکرت استفاده کنیم (خیلی کم –کم متوسط - زیاد –خیلی زیاد) یا سطح سواد : بی سواد ، ابتدایی ، راهنمایی ، متوسطه ، عالی

متغیر فاصله ای:اگر متغیری اولش کلمه میزان آید فاصله ای است اندازه دقیق صفت را نشان می دهد و جمع،تفریق امکان پذیر است ولی ضرب،تقسیم میان آنها میسر نیست چون صفر این متغیر ها قرار دادی است. ومثال برای متغیرفاصله ای نمره هوشی ،افسردگی ،نمره درسی

متغیر نسبی:اندازه دقیق تر صفت را نشان می دهد و تمام اعمال جبری امکان پذیر است و تفاوت آن با فاصله ای این است که نقطه مبدا متغیر نسبی صفر مطلق است ولی برای متغیر فاصله ای صفرقراردادی است ومثال سن - وزن

انواع طیف

1)    طیف  لیکرت :ابزاری برای سنجش یک متغیر درفرداست  

 خیلی مخالفم        مخالفم           نظری ندارم        موافقم         خیلی موافقم 

    1                 2                    3                 4                 5

2)ترستون : که برای یک موضوع از یک تا یازده نمره در نظر گرفته است.                                                                    

سوال

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

.....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

      

 3)بو گاردوس  :   آن گزینه را که علامت می زنیم مقادیرقبل از آن گزینه را با هم جمع می کنیم مثلا اگر به گزینه متوسط علامت زده نمره فرد در آن سوال 6 میشود. 

 خیلی کم                      کم                  متوسط

     1                              2                     3          =  6     جمع

4) تفاوت معنایی :اسمی بلی --- خیر

 اعتبار پرسشنامه (VAlIDITY): پر سشنامه ای که باید از دید یک متخصص مربوطه تایید شود

روایی (پایایی) پرسشنا مه( RiLibiLity):یعنی اینکه آیا این سوال وسوالات  واقعا   متغیر مورد نظر را سنجش می کند با آلفای کورنباخ می توان روایی یک پرسشنامه را سنجید و اگر آلفای بدست آمده از 0.7  کمتر باشد پرسشنامه به درد نمیخورد باید تغییراتی در آن داده شود و در ضمن اگر روش ما پیمایشی باشد باید از روش پرسشنامه استفاده شود .

2)مصاحبه:سوالاتی از قبل طراحی و به صورت شفاهی از فرد پاسخ گو پرسیده می شود و بیشتر روانکاوان از مصاحبه استفاده می کنند در مصاحبه پرسش ممکن است به صورت داستان نیمه تمام باشد مثل هورنل در بررسی انگیزه پیشرفت در زنان از روش مصاحبه استفاده کرد

3)مشاهده:هر آن چیزی که از طریق حواس پنجگانه بدست آید که دو نوع است :

- مشاهده مشارکتی یا مستقیم :خود محقق به مشاهده امور پرداخته که بیشتر انسان شناسان یا مردم شناسان از آن استفاده می کنند.

- مشاهده غیرمستقیم :افراد دیگری به مشاهده امورپرداخته و نتایج رادراختیارمحقق قرار می دهد

کاربرد:اگر روش میدانی باشد از فن مشاهده استفاده می شود و نیز زمانی که اعتقاد نظری محقق مبتنی بر کنش متقابل نمادین باشد.

جامعه آماری وتعیین  حجم نمونه

جامعه آماری را با  Nجامعه نمونه راباn  نشان میدهیم به دلیل هزینه بر بودن و زمان بر بودن نمی توان از کل جامعه آماری اطلاعات را جمع آوری کرد لذا نمونه ای را انتخاب و نتایج بد ست آمده را به کل جامعه تعمیم می دهیم حال سوال این است که حجم نمونه چقدر باید باشد برای تعیین حجم نمونه سه راه است                                                                              

  -  با استفاده از جدول تعیین حجم نمونه مورگان -جرسی که در آخر کتاب روش تحقیق و آمار چاپ شده است (کتاب ارزشیابی آموزشی نوشته کیامنش علیرضا)

  -  با استفاده از فرمول کوکران                   

روش نمونه گیری            

-    نمونه گیری تصادفی ساده  :منظور از تصادفی بودن آن است که همه افراد جامعه آماری شانس مساوی برای انتخاب شدن را دارند . در نمونه گیری تصادفی ساده یا نام افراد را روی تکه کاغذها   نوشته و داخل کیسه قرار می دهیم ویا افراد جامعه آماری را شماره گذاری کرده و شماره را روی تکه کاغذ ها نوشته و داخل یک کیسه قرار میدهیم . از این روش زمانی استفاده می شود که جامعه آماری کوچکتر با شد یعنی Nکمتر از100 نفر باشد. که سه نوع است                        

 1)تک واحدی :در آن یک نفر قرار باشد انتخاب شود

2)بدون جایگذاری                                               

3)باجایگذاری                                                                                                                                              

- نمونه گیری تصادفی سیستماتیک :فرمول خاص خود را دارد و موقعی استفاده می شود که جا معه آماری بیشتر باشد که دو نوع است مثلا اگر جامعه آماری 120000 و نمونه 400 نفر باشد

120000/400=3000                                                        

1)خطی: انتخاب نمونه اول از1 تا  (3000 )

2)دایره ای :   انتخاب نمونه اول از1 تا 120000

وبعد برای انتخاب نفر دوم به شماره انتخاب شده نمونه اول3000= را آنقدر اضافه می کنیم که نمونه کامل شود.

- نمونه گیری مطبق یا طبقه ای :موقعی که جامعه نا همگون باشد یعنی جامعه از چندین طبقات نا همگون تشکیل شده باشد و مقدار طبقات متفاوت باشد آنوقت از نمونه گیری مطبق استفاده می کنیم در این نمونه گیری نسبت یک طبقه در جامعه آماری مساوی با نسبت آن طبقه در جامعه نمونه است اگر 75درصد جامعه آماری زن است 75درصد نمونه باید زن باشد.

- نمونه گیری سهمیه ای یا خوشه ای :اگر جامعه نا همگون تر باشد یعنی تعداد طبقات زیاد باشد یعنی در نمونه از هر طبقه وجود داشته باشد در آن صورت از روش خوشه ای استفاده می کنیم مثال:اگر ما افت تحصیلی را در میان دانش آموزان اول نظری در استان آ- ش را بررسی می کنیم

- نمونه گیری مرکب: اگر از دو یا چند روش با هم استفاده شود که به آن نمو نه گیری مرکب یا ترکیبی می گویند .

 سرشماری: برای تعیین مشخصات وصفات متغیر جامعه ممکن است کلیه ی افراد آن جامعه را مور مطاله واندازه  این تحقیق را سرشماری میگویند N=n

*اکثر اوقات سرشماری به دلیل هزینه بر بودن وزمان بر بودن ونبودن افراد مشخص و...... امکان پذیر نیست وبه اجبار به نمونه گیری متوسل و با استفاده از نمونه ی پارامترهای )جامعه را بر اورد میکنیم (توصیفی) و نیز در آمار استنباطی است که نتایج نمونه به کل جامعه تا مین داد

بقیه مطالب بعدا در این وبلاگ گذاشته خواهد شد

+ نوشته شده در  90/10/07ساعت 11:53 قبل از ظهر  توسط داود فرخ نژادکشکی  |